{"id":7,"date":"2025-08-19T10:00:00","date_gmt":"2025-08-19T07:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hasangultekin.com\/2025\/08\/19\/rag-questions-it-must-not-answer\/"},"modified":"2025-08-19T10:00:00","modified_gmt":"2025-08-19T07:00:00","slug":"rag-questions-it-must-not-answer","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hasangultekin.com\/tr\/2025\/08\/19\/rag-questions-it-must-not-answer\/","title":{"rendered":"Cevaplamamas\u0131 Gereken Sorularla Bir RAG Sistemi Ba\u015flat\u0131n"},"content":{"rendered":"<p>En basit RAG uygulamas\u0131, cevab\u0131 bir belgede a\u00e7\u0131k\u00e7a bulunan bir soruyla ba\u015flar. Arama motoru ilgili b\u00f6l\u00fcm\u00fc bulur, model bunu kullan\u0131c\u0131 dostu bir yan\u0131t haline getirir ve sonu\u00e7 ikna edici g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n<p>Geli\u015ftirme a\u015famas\u0131nda ba\u015fka bir sorunun daha yararl\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum: Bilgi taban\u0131nda cevap bulunmad\u0131\u011f\u0131nda ne olur? Bu durum, uygulaman\u0131n \u201cbenzer bir \u015fey bulmak\u201d ile \u201cyeterli kan\u0131t bulmak\u201d aras\u0131ndaki fark\u0131 anlay\u0131p anlamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyar.<\/p>\n<h2>Yak\u0131ndaki bir ge\u00e7it yine de yanl\u0131\u015f bir kan\u0131t olabilir<\/h2>\n<p>Bir ma\u011fazan\u0131n genel bir iade politikas\u0131 oldu\u011funu, ancak belirli bir sipari\u015f \u00fczerine \u00fcretilen \u00fcr\u00fcn\u00fcn iade edilip edilemeyece\u011fine dair herhangi bir bilgi bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 varsayal\u0131m. Bir arama motoru, y\u00fcksek bir benzerlik puan\u0131yla genel politikay\u0131 bulabilir. Metin, konuyla ilgili olsa da, mutlaka s\u00f6z konusu cevab\u0131 desteklemiyor olabilir.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu nedenle, arama s\u0131ralamas\u0131n\u0131 cevap verme izni olarak g\u00f6rm\u00fcyorum. Uygulama, sorunun neyi sordu\u011funu, kayna\u011f\u0131n ger\u00e7ekte hangi ger\u00e7ekleri ortaya koydu\u011funu ve nelerin h\u00e2l\u00e2 bilinmedi\u011fini dikkate almal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Orijinal metin <a href=\"https:\/\/arxiv.org\/abs\/2005.11401\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Lewis ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n RAG makalesi<\/a> Bu, i\u00e7erik \u00fcretimi ile d\u0131\u015f bellekten al\u0131nan verilerin birle\u015ftirilmesini a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r. M\u00fc\u015fteriye y\u00f6nelik bir uygulamada, al\u0131nan bu materyalin ne zaman yeterli olaca\u011f\u0131na dair \u00fcr\u00fcne \u00f6zg\u00fc kararlar\u0131n al\u0131nmas\u0131 h\u00e2l\u00e2 gereklidir.<\/p>\n<h2>\u0130\u015f ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 optimize etmeden \u00f6nce bir de\u011ferlendirme k\u00fcmesi olu\u015fturun<\/h2>\n<p>\u00d6ncelikle, temsili sorulardan olu\u015fan k\u00fc\u00e7\u00fck bir derlemeyle ba\u015fl\u0131yorum ve beklenen davran\u0131\u015f\u0131 etiketliyorum. Bu etiket, sadece tercih edilen bir c\u00fcmleden ibaret de\u011fildir. Sistemin cevap vermesi, a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 bir soru sormas\u0131 ya da konuyu bir ki\u015fiye devretmesi gerekti\u011fini de i\u00e7erir.<\/p>\n<p>Cevap verilebilir bir durum s\u00f6z konusu oldu\u011funda, destekleyici kayna\u011f\u0131 ve kabul edilen iddialar\u0131 kaydederim. Cevap verilemez bir durum s\u00f6z konusu oldu\u011funda ise eksik olan unsurlar\u0131 kaydederim. Bu ayr\u0131m, de\u011ferlendiricilerin bir cevab\u0131n neden kabul edildi\u011fi veya reddedildi\u011fi konusunda fikir birli\u011fine varmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur.<\/p>\n<ul>\n<li>Tek bir kaynakta do\u011frudan yan\u0131t\u0131 bulunan bir soru.<\/li>\n<li>Kaynak metindeki ifade yerine bir e\u015fanlaml\u0131 kelime kullan\u0131lan bir soru.<\/li>\n<li>Katalogda yer almayan bir \u00fcr\u00fcnle ilgili bir soru.<\/li>\n<li>Belgelerde yer almayan bir politika istisnas\u0131 gerektiren bir soru.<\/li>\n<li>\u201cDaha b\u00fcy\u00fck olan\u201d gibi belirsiz bir ifade i\u00e7eren bir soru.\u201d<\/li>\n<li>Sadece g\u00fcncelli\u011fini yitirmi\u015f bir belgeyle desteklenen bir soru.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Zor ama makul ifadeler kullan\u0131yorum. Yapay sa\u00e7mal\u0131klar kolayca reddedilebilir ve ger\u00e7ek\u00e7i ancak dayana\u011f\u0131 olmayan sorular hakk\u0131nda pek bir \u015fey ifade etmez.<\/p>\n<h2>Cevap hatalar\u0131n\u0131, veri alma hatalar\u0131ndan ay\u0131r\u0131n<\/h2>\n<p>Do\u011fru kaynak hi\u00e7bir zaman elde edilmediyse, yan\u0131t istemini de\u011fi\u015ftirmek temel sorunu \u00e7\u00f6zmeye pek yard\u0131mc\u0131 olmayacakt\u0131r. Kaynak elde edilmi\u015fse ancak yan\u0131t bir ko\u015ful uydurmu\u015fsa, kaynak elde etme a\u015famas\u0131 do\u011fru \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor olabilir.<\/p>\n<p>Bu nedenle, aday se\u00e7imi, s\u0131ralama, kan\u0131t yeterlili\u011fi ve nihai sonucun olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 ayr\u0131 ayr\u0131 inceliyorum. Tek bir genel do\u011fruluk de\u011feri, iyi sonu\u00e7lar veren ancak kan\u0131tlar\u0131n\u0131 s\u0131k s\u0131k abartan bir sistemi gizleyebilir.<\/p>\n<p>E\u015fikler, ger\u00e7ek metin k\u00fclliyat\u0131 ve sorgu da\u011f\u0131l\u0131m\u0131na g\u00f6re ayarlanmal\u0131d\u0131r. Benzerlik puan\u0131, evrensel bir g\u00fcven y\u00fczdesi de\u011fildir. Uygun karar s\u0131n\u0131r\u0131, genel bir a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 soru ile fiyat veya garanti hakk\u0131ndaki bir talep aras\u0131nda da farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterebilir.<\/p>\n<h2>Belirsizli\u011fi m\u00fc\u015fterinin yarar\u0131na \u00e7evirin<\/h2>\n<p>\u0130yi bir \"cevap verilemedi\" yan\u0131t\u0131, eksik bilgileri a\u00e7\u0131klar ve bir sonraki ad\u0131m\u0131 \u00f6nerir. \u00dcr\u00fcn \u00e7e\u015fidi net de\u011filse, \u00e7e\u015fidi sorun. \u0130lgili politika yoksa, soruyu konuyla ilgili bilgiye sahip bir ki\u015fiye y\u00f6nlendirin.<\/p>\n<p>Sistem neye ihtiyac\u0131 oldu\u011funu tam olarak ifade edebiliyorsa, \u201cBu konuda yard\u0131mc\u0131 olamam\u201d gibi belirsiz ifadelerden ka\u00e7\u0131n\u0131r\u0131m. Ama\u00e7, ger\u00e7ekleri uydurmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131rken m\u00fc\u015fteri deneyimini korumakt\u0131r.<\/p>\n<p>De\u011ferlendirme s\u0131ras\u0131nda, desteklenmeyen yan\u0131tlar\u0131 gereksiz \u00e7ekimserliklerden ayr\u0131 olarak takip ediyorum. Her yan\u0131t\u0131 \u201cyard\u0131mc\u0131 olmayan\u201d olarak de\u011ferlendirerek bir tanesini azaltmak, yararl\u0131 bir iyile\u015ftirme de\u011fildir. Sistemin, kan\u0131tlar\u0131n yeterli oldu\u011fu durumlarda yan\u0131t vermesi ve yeterli olmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda bunu fark etmesi gerekir.<\/p>\n<p>Olumsuz bir test k\u00fcmesi, bu s\u0131n\u0131ra somut bir \u015fekil kazand\u0131r\u0131r. \u201cAsistan dikkatli olmal\u0131\u201d ifadesini, m\u00fchendislik ekibinin her anlaml\u0131 arama veya komut de\u011fi\u015fikli\u011finden sonra uygulayabilece\u011fi \u00f6rnekler haline getirir.<\/p>\n<p class=\"hg-editorial-note\"><small>25 Eyl\u00fcl 2026 tarihinde g\u00fcncellenmi\u015ftir.<\/small><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bir arama sistemi, yan\u0131t verebilmek i\u00e7in kan\u0131tlara ve eksik kan\u0131tlar i\u00e7in \u00f6nceden belirlenmi\u015f bir yoluna ihtiya\u00e7 duyar. Olumsuz \u00f6rnekler, bu s\u0131n\u0131r\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fclebilir olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[151],"tags":[165,183,186],"class_list":["post-7","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ai-engineering","tag-evaluation","tag-rag","tag-retrieval"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hasangultekin.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hasangultekin.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hasangultekin.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hasangultekin.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hasangultekin.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.hasangultekin.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hasangultekin.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hasangultekin.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hasangultekin.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}